Masoni Srbije kroz istoriju

Podelite:
Slobodnim zidarima pripadale su mnoge velike ličnosti naše nauke, kulture i umetnosti.
Subotica – Neuobičajene su i dragocene retke prilike kada javnost može da stekne uvid u ono što se dešava unutar masonske lože. Po laičkom shvatanju, masoni se smatraju tajnom organizacijom, otuđenim centrom moći ili nevidljivim upravljačima društvom. Nedavno otvorena izložba u Subotici demantuje takve predrasude.

– Neznanje stvara predrasude, a one rađaju nasilje. Ova izložba trebalo bi da te predrasude na jedan pristojan, prihvatljiv i normalan način komuniciranja razreši, reko je Tahir Hasanović, asistent Velikog majstora na otvaranju izložbe „Slobodno zidarstvo u Srbiji 1785– 2016” Izložba je otvorena u Savremenoj galeriji u Subotici, a priredio je Miroljub Filipović. Najviše pažnje u postavci, naravno, privlači replika izgleda masonske lože sa regalijama koje se koriste prilikom rituala.

Želeli smo upravo da ukažemo na to koji su ciljevi slobodnih zidara, čime se bave, ali i da pokažemo dugu, vekovnu istorijsku nit i njihovo prisustvo na ovom prostoru, objašnjava za „Politiku” prof. dr Aleksandar Nagorni iz Niša, član Regularne velike lože Srbije, koji je bio uključen u organizaciju izložbe koja je obišla nekoliko gradova.

Na teritoriji Srbije prva masonska loža formirana je 1785. godine, a postavka prati njen razvoj i promene masonerija kod nas i u svetu. Kroz dugi istorijski hod loža na našem tlu posetioci mogu da saznaju i o istaknutim ličnostima našeg podneblja, ljudima koji su ostavili otisak koji ne bledi ni danas. Izložba govori i o Vuku Stefanoviću Karadžiću, Dositeju Obradoviću, Mihajlu Pupinu, Živojinu Mišiću, Branislavu Nušiću, Stevanu Mokranjcu. Istorija masona na tlu Srbije beleži da su njihovi članovi bili mitropolit Stratimirović, Đorđe Vajfert, Ivo Andrić, ali i Ali Koč i Midhad paša, ili kako su ga zvali „srpska majka”. Članovi lože bili su i Riga od Fere i Karađorđevi prvaci.

– Članovi slobodnih zidara su dobri ljudi na dobrom glasu koji žele da rade na dobrobit drugih ljudi i čitave zajednice, a izložba se bavi prominentnim ličnostima koje su bile izuzetno uspešne u svom javnom životu, objašnjava Nagorni.

Postavka obuhvata, pre svega, dokumentarnu građu koja je većinom dobijena iz Istorijskog arhiva Srbije, drugih arhiva ali i pojedine predmete koji su i dalje u vlasništvu slobodnih zidara ili Regularne velike lože Srbije. Za Subotičane je posebno interesantna fotografija na kojoj se vidi zgrada koja je nekada pripadala slobodnim zidarima, u centru grada, srušena posle Drugog svetskog rata. Istorija slobodnog zidarstva na tlu Srbije deli sudbinu zemlje, pa su nestali i urušeni mnogi tragovi njihovog postojanja, nestala su intelektualna i materijalna dobra koja su želeli da ostave potomcima.

Otvaranju izložbe u Subotici prisustvovao je i Danijel Nađ Gabor, istoričar masonerije iz Mađarske, koji je izrazio nadu da će biti mogućnosti da se ova postavka izloži i u Mađarskoj. Nagorni ističe da je Velika simbolička loža Mađarske bila pobratim mnogih loža u Srbiji i krajem 19. veka pomogla stvaranje lože „Pobratim” u Srbiji. Ovo, u masonskom rečniku, ponovno buđenje lože potvrdilo je međusobnu podršku i solidarnost koje postoje među slobodnim zidarima. Prof. dr Aleksandar Nagorni ističe da masoni kao svoju dužnost smatraju humanitarni rad i da su pripadnici Velike regularne lože pritekli u pomoć u vreme velikih poplava pre dve godine u Srbiji.

A. Isakov

Podelite:

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here