Tajnu Miloša Obilića krije drevni grad

Podelite:

Sanja Crnobrnja i Ivan Brborić na ostacima srednjovekovne crkve u Laćisledu,foto B.Subašić

Ruševine iznad župskog sela Laćisled arheolozi dovode u vezu sa velikm junakom iz Kosovskog boja. Iskopavanja otkrivaju odakle je bio čuveni vitez

GRAD Miloša Obilića, kazuje rasinska legenda, nalazio se na vrhu brda iznad sela Laćisled između Aleksandrovca i Kruševca. Njegove zidine dizale su se do visine od nekoliko metara sve do posle Drugog svetskog rata, kada su razrušene i odnete kao građevinski materijal.

Šuma i zaborav pokrili su posle toga vis Milošev grad, koji dominira nad raskršćem puteva na granici ravničarskog i brdsko-planinskog dela srednjovekovne Župe Rasine. Na topografskim kartama brdo je imenovano kao Obla čuka, a samo je stanovništvo Laćisleda, uporno, kao i vekovima ranije, čuvalo ime Milošev grad.

Samo jednom su 1983. arheolozi nakratko svratili na ovaj vis. U dnevnik arheološkog izviđanja ostavili su svedočanstvo da se na osnovu površinskih nalaza vidi da je još u doba Vizantije tu bio veliki utvrđeni grad i da je njegov najveći deo još očuvan pod zemljom. Ovaj radni dokument je tek nedavno otkriven i prezentovan uskim naučnim krugovima.

STRUČNJACI mladog Zavičajnog muzeja Župe s reporterima „Novosti“ su krenuli tragom predanja i šturog izveštaja u zimsku ekspediciju na Milošev grad, jer je brdo kad nabuja zelenilo gotovo neprohodno. Na vrhu brega, između ogolelog žbunja, ukazali su se ostaci odbrambenog jarka, dugih bedema i moćnih kružnih kula velikog utvrđenog kompleksa.

– Okolina Aleksandrovca, srednjovekovna Gornja župa, bela je mrlja na arheološkoj mapi Srbije, iako je prepuna neistraženih lokaliteta. Ništa manje značajna od arheoloških ostataka je riznica rasinskih legendi, među kojima su najbrojnije one o Milošu Obiliću, koje ga predstavljaju kao lokalnog plemića. One su bile putokaz arheolozima koji su u Laćisledu pod Miloševim gradom otkrili dve srednjovekovne crkve – navodi istoričar Ivan Brborić, direktor Zavičajnog muzeja Župe.

Kamenu ploču narod odvajkada poštuje kao grob Miloševe majke Foto B. Subašić

U muzeju smatraju da iskopavanja u Rasini mogu da daju nove podatke o tome ko je i odakle je bio epski junak Miloš Obilić.

– Kad odbacimo mitske slojeve priče, nesumnjivo je da je reč o plemiću vrlo bliskom knezu Lazaru, koji je stolovao u Župi Rasini, pa je logično prepostaviti da je i Obilić bio iz ovih krajeva. On je poznavao ratničke veštine, koje je odabrano mlado plemstvo sticalo na dvoru vladara, što nesumnjivo govori o visokorodnom poreklu. Ovdašnje legende govore da je njegov deda bio župan Zleginja, a i danas u Župi postoji selo Zleginja. U selu Velika Vrbnica je crkva ne mestu gde je po predanju sahranjen Jovan, Milošev otac koga su ubili Turci. Istorijski, tu se 1418. odigrala velika bitka despota Stefana Lazarevića i sultana Muse – kaže arheolog Sanja Crnobrnja, viši kustos u Zavičajnom muzeju Župe.

U MILOŠEV grad stiže se iz atara Laćisleda pešačenjem uz tok Kobiljskog potoka koji vodi do lokaliteta Kobiljak, gde je, po legendi, rođen Miloš Obilić, zvan i Kobilić. Staza ka mitskom gradu uspinje se ka vrhu brega od Manastirka, drvene crkvice podignute na temeljima oltara velikog hrama iz srednjeg veka, koja je po predanju Obilićeva zadužbina. Pored nje je, okružena lepo uređenim travnjakom, masivna kamena ploča koja po legendi označava grob Miloševe majke.

Strmi put izbija pravo na niži, ljudskom rukom zaravnjeni plato brega s koga puca vidik ka ravnici u kojoj leži Kruševac i brdima koja okružuju Aleksandrovac. Stazu prema vrhu brega obraslog u gusto rastinje napravili su „divlji arheolozi“, koji su za sobom ostavili niz rupa. Ovaj utabani puteljak vodi do dubokog odbrambenog jarka, koji je jasno vidljiv uprkos vekovima erozije. Na njegovoj gornjoj ivici, kroz čestar s koga je opalo lišće, sad se vide duge gomile kamena pokrivenog debelog mahovinom. Već ovlašno razgrtanje otkrilo je komadiće krečnog maltera, a kroz osušene kupine provirile su i sjajne bele stene.

– Malter dokazuje da su ovo ostaci zidova, a lepi komadi mermera koji se nalaze na tlu ukazuju da je ovde bilo luksuznih građevina. Ovde se nesumnjivo nalazio značajan grad, a da li je bio i Obilićev, mogu da otkriju samo iskopavanja. Kako god, ovo je još jedna potvrda da se u rasinskim legendama nalaze značajni putokazi naše baštine – kaže Sanja Crnobrnja.

Spomenik Milošu Obiliću

PALILI SVEĆE KOD SVETINJE

ARHEOLOŠKA iskopavanja na osnovu legende o tri crkve koje je Obilić podigao pod Miloševim gradom dovela su do značajnih otkrića.

– Pronađeni su temelji dve crkve upravo na kultnim mestima koja je narod poštovao kao svetinje, naizgled bez vidljivog razloga. Na lokalitetu Manastirak, u šumi kraj Kobiljskog potoka, narod je oduvek palio sveće i ostavljao darove zbog predanja da je tu bila Obilićeva zadužbina. Temelji crkve su tek docnije iskopani, a centralno mesto kulta bila je masivna kamena ploča groba Miloševe majke Grozdane. Današnja nova crkva u Laćisledu takođe je podignuta pored kultnog mesta bez ikakvog vidljivog traga. Arheolozi su 1972. počeli da kopaju pored hrasta zapisa gde su meštani dolazili na poklonjenje i našli jednu od najstarijih crkava moravske škole – kaže Brborić.

Boris SUBAŠIĆ

Novosti.rs

Podelite:

2 Komentari

  1. Lepa priča. Ali Miloš Obilić je rodom iz Tjentišta, iz Bosne i Hercegovine i borio se u odredu vojske kralja Tvrtka koji je vodio vojvoda Vlatko Vuković. Dubrovački izvori ga nazivaju knezom (grofom) od Tjentišta – conte di Tientiscte.

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here