Ostoja Vojinović: Tuzlanska kolona smrti, nekažnjeni zločin – 26 godina posle

Podelite:

 

 

Posle dve i po decenije nema pravde niti ozbiljnijeg nagoveštaja da bi je moglo i biti kada je reč o zločinu na Brčanskoj malti u Tuzli.Prošlo je 26 godina od zločina koji su počinile vojne i paravojne muslimanske formacije nad pripadnicima JNA, koji su 15.maja 1992.godine prema ranije postignutom dogovoru napuštale Tuzlu u povlačenju iz kasarne ”Husinska buna”.

Za ovaj zločin, u kojem je ubijeno najmanje 59 vojnika, a 44 ranjeno, niko do danas nije odgovarao.Masakr vojnika JNA u Tuzlanskoj koloni 15. maja 1992. godine bio je medijski spektakl jer je sve ono što se dešavalo na Brčanskoj malti snimano od strane lokalne televizije ”FS3”.

Spisak žrtava nije ni danas posle 26 godine utvrđen, jer nije postojala evidencija o dobrovoljcima, civilnim licima i starešinama koji su sa porodicama izbegli iz Hrvatske i boravili tih dana u kasarni, očekujući da će bezbedno izaći sa vojskom iz Tuzle.

U koloni koja se povlačila iz kasarne “Husinska buna” u Tuzli bilo je stotinjak vozila sa oko 600 vojnika JNA, ali i civila, žena i dece, koji su odlučili da sa svojom vojskom napuste ovaj grad.

Zločin sa Brčanske malte ponovio se po sarajevskom scenariju napada na kolonu JNA, nakon Dobrovoljačke ulice, i masakr u Skojevskoj ulici pratile su iste slike – mrtvi, ugljenisani u paklu mržnje i ranjeni, trajno obogaljeni pripadnici JNA.U noći nakon zločina izgoreli ostaci ubijenih vojnika odvoženi su na tuzlansku deponiju i zatrpavani gomilama smeća, a teren poravnat buldožerom.

Navodno građanska Tuzla ni poslije 26 godina ne omogućava srpskoj strani da na mjestu stradanja vojnika JNA postavi spomen-ploču žrtvama, nego na istom mestu postavlja ploču koja slavi takozvane “oslobodioce Tuzle”.

Sitacija u Tuzli pred rat i po njegvom izbijanju

Tuzla, grad u severoistočnom delu Bosne i Hercegovine predstavljao je pre rata privredni, kulturni, sportski i obrazovni centar u ovom delu BiH. Kao i svi drugi gradovi bivše SFRJ u godinama posle Drugog svetskog rata doživljavao je ubrzani industrijski i ekonomski razvoj, što je kao rezultat imalo veliki priliv stanovništva iz ruralnih područja. Na izborima 1990.godine,Tuzla je bila jedini grad u BiH gde pobedu nisu odnele nacionalne stranke, već građanski i antinacionalistički blok sa dvotrećinskom većinom. No, ipak i pored toga, militantne snage kod muslimana i Hravta su se ilegalno naoružavale i oformile paravojne formacije, Patriotsku Ligu BiH i Zelene beretke.

Prema popisu stanovništva iz 1991.godine, ukupan broj stanovnika opštine Tuzla bio je 131.618, od čega je je muslimana bilo 47,5 odsto, Srba 32 odsta, Hrvata 16,5 odsto i ostalih 4 odsto.

Tuzla je od početka raspada SFRJ predstavljala prirodnu i usputnu stanicu svim konvojima JNA koji su ljudstvo, naoružanje i vojnu opremu u povlačenju evakuisali iz Slovenije i Hrvatske. Zahvaljujući sporazumima JNA i vlasti BiH, taj deo Bosne je postao najpogodniji za tranzit, jer Hrvatska je bila rizična, a kasnije i zatvorena kao pravac za evakuaciju, dok je i Bosanska Posavina bila vrlo često i sve više ugrožena napadima hrvatskih snaga.Kroz Tuzlu je tako pre 15.maja 1992.godine prošlo na desetine kolona JNA bez ikakvih problema.Svi ti konvoji bili su dakle u tranzitu iz Slovenije i Hravtske. Konvoj od 15.maja trebalo je da evakuiše lokalnu brigadu JNA. U to vreme je Polupredsedništvo SFRJ obećalo da će naoružanje i vojnu opremu JNA na teritoriji BiH razdeliti svim etničkim grupama ”pošteno” čim se do 19.maja JNA povuče iz BiH. Kao što su dan ranije prethodno osnovani pripadnici Hrvatskog vijeća obrane (HVO) u Kiseljaku dobili oružje iz lokalne kasarne, tako su i Tuzlaci smatrali da naoružanje lokalne Teritorijalne odbrane ” pripada njima, jer su ga svojim parama kupili”

Napad na 92. motorizovanu brigadu JNA koja se u dogovoru sa civilnim i policijskim vlastima Tuzle mirno povlačila iz kasarne JNA ”Husinska buna” sa oko 200 motornih vozila i oko 600 straepina i vojnika JNA., pripadnici muslimanskog MUP-a i Teritorijalne odbrane BiH, i pripadnici Zelenih beretki izveli su iz zasede prilikom prolaska kroz Tuzlu u pravcu Bijeljine i dalje prema Srbiji, kršeći na taj način odredbe međunarodnog ratnog prava, kao i prethodno sklopljeni dogovor SR Jugoslacije i muslimanskih vlasti u Sarajevu kojim je bilo dogovoreno mirno povlačenje JNA sa područja BiH do 19.maja 1992.godine.Kolona sa vozilima JNA napadnuta je na Brčanskoj malti sa okolnih zgrada, čak i sa zgrade bolnice, dok su duž celog puta bile postavljene mine i eksplozivna sredstava.Dok su vozila JNA gorela, eksplozije su odjekivala na sve strane, a taj prvi napad trajao je pola sta, da bi zatim usledilo pojedinačno ubijanje ranjenih i preživelih vojnika iz kolone. Bio je to u isto vreme i direktan prenos napada jer je isti prenosila lokalna televizija ”FS3” uz veoma podrugljive i antisrpske komentare.Jedna vrsta medijskog spektakla masakra nad vojnicima.

Tačan broj oficira, maldih vojnih i rezervista JNA koji su ubjeni prilikom povlačenja iz Tuzle tog 15.maja 1992.godine nije utrvrđen,a pretpostavke idu i do broja 200.Posmrtni ostaci nastrdalih još nisu pronađeni,a u spomen kosturnici u Bijeljini sahranjeno je 29 stradalih.

Zločin u „Tuzlanskoj koloni“ izvršen je 12 dana nakon sličnog napada u Dobrovoljačkoj ulici u Sarajevu, u kojem su paravojne muslimanske snage Zelene beretke, Patriotska liga i Teritorijalna odbrana BiH ubile 42 pripadnika JNA u povlačenju.
Čitav smisao tragedije na Brčanskoj malti potvrđuje činjenicu da izvršioci jesu pripadnici muslimanskih vojnih i paravojnih formaccija, ali isto tako ništa manje odgovoran za ovaj zločin jeste i pukovnik Mile Dubajić, komadant brigade koja se povlačila i odgovorno vojno lice koje je pregovaralo sa lokalnim vlastima i orgnizovao izlazak kolone iz kasarne i grada.Organizovao je na isti način kao i generala Kukanjac 12 dana ranije u Sarajevu, u Dobrovoljačkoj tako što je bio u vozilu na čeču kolone koje je izbeglo napad.


Haški tribunal je u slučaju “tuzlanska kolona”, za četiri osobe dao oznaku “A”, što znači da je na osnovu dostavljenih dokaza utvrđeno da postoji krivično delo ratnog zločina i dovoljno dokaza da se te osobe procesuiraju. Međutim, Tužilaštvo BiH je, decembra 2009. prekinulo istragu protiv ratnog gradonačelnika Tuzle Selima Bešlagića i drugih Starešina MUP-a BiH Ilija Jurišić je 2007. uhapšen je na teritoriji Srbije i za ratni zločin u Tuzli prvostepenom odlukom Okružnog suda u Beogradu, septembra 2009. osuđen na 12 godina zatvora, a 2010. je tu odluku poništio Apelacioni sud.

Jurišić je prvostepenom presudom u Okružnom sudu bio proglašen krivim zbog upotrebe nedozvoljenih sredstava borbe. On se teretio je da je kao starešina MUP-a i dežurni Operativnog štaba Javne bezbednosti Tuzla, po naredbi nadređenog oficira, bošnjačko-hrvatskim jedinicama naredio napad na kolonu JNA koja se mirno povlačila iz tog grada. Svi osumnjičeni za napad nalaze se i dan danas, posle 26 godina na slobodi.

Mediji u Republici Srpskoj navodili su da je, prema podacima koje su prikupile vlasti RS utvrđeno da je u napadu na kolonu JNA na Brčanskoj malti ubijeno 59 vojnika. a 44 je ranjeno ili zarobljeno. Prema podacima pojedinih medija i drugih izvora iz Federacije BiH, “bilans bitke je 160 poginulih i 200 ranjenih vojnika JNA”.

Nakon zločina u Tuzli, kao i u Sarajevu, promenjen je naziv ulice, pa je nekadašnja Brčanska malta sada ulica Armije BiH. Takođe, slično kao i u Sarajevu, i na mestu zločina u Tuzli postavljena je spomen ploča ”braniocima Tuzle” , dok nije dozvoljeno postavljanje spomen ploče žrtvama zločina na Brčanskoj malti. U Tuzli se 15.maj slavi kao Dan oslobođenja.

Gledanja na 5.maj ne mogu se približiti, i uvek će postojati dve istorije, sa malim šansama da se približimo istini.

Spisak ubijenih pripadnika JNA prilikom mirnog i unapred dogovorenog povlačenja iz Tuzle:

  1. Blagojević (Anđelka) Radislav, iz Mičijevića, rođ. 7. 7. 1970. godine,
  2. Blagojević(Sima) Vojo, iz Porečjine rođ. 10. 10. 1959. godine,
  3. Blagojević (Draga) Vojo, iz Podgore — Lopare, rođ. 16. 2. 1942. godine,
  4. Božić (Ilije) Gordan, iz Komara — Lukavac, rođ. 23. 11. 1964. godine,
  5. Vasić (Nenada) Jovo, iz Požarnice, rođ. 10. 10. 1953. godine,
  6. Vujanović (Ljubomira) Cvijetin, iz Požarnice, rođ. 17. 6. 1966. godine,
  7. Vukojević (Anđelka) Savo, iz Krtova — Lukavac, rođ. 28. 1. 1965. godine,
  8. Goganović (Žarka) Vaskrsije, rođ. 2. 5. 1937. godine,
  9. Davidović (Nikole) Božo, iz Viduše — Kakanj, rođ. 7. 1. 1973. godine,
  10. Despotović (Petra) Slavko, iz Bos. Petrovog sela, star 34 godine,
  11. Đuranović (Sava) Robert, iz Komara — Lukavac,
  12. Đurić (Ilije) Živko, iz Crnog blata, rođ. 4. 7. 1968. godine,
  13. Đurić (Marka) Zoran, iz Crnog blata, rođ. 7. 5. 1961. godine,
  14. Đurić (Marka) Milenko, iz Crnog blata, rođ. 25. 3. 1963. godine,
  15. Đurić (Milana) Marko, iz Crnog blata, rođ. 23. 2. 1936. godine,
  16. Zec (Branislava) Draženko, iz Prijedora, rođen 11. 5. 1972. godine,
  17. Ilić (Steve) Vlado, iz Tuzle, rođ. 9. 10. 1952. godine,
  18. Ilić (Radovana) Boško, iz Brijesnice — Lukavac, rođ. 8. 7. 1970. godine,
  19. Janjić (Ljuba) Drago, iz Kolimera — Tuzla, rođ. 10. 10. 1956. godine,
  20. Jovanović (Živana) Duško, iz Požarnice, rođ. 7. 5. 1973. godine,
  21. Jovičić (Milorada) Miroslav, iz Puračića — Lukavac, rođ. 22. 4. 1968,
  22. Jokić (Nika) Goran, iz Ofenbaha — Nemačka, rođ. 8. 11. 1972. godine u Požarnici,
  23. Josipović (Krsta) Mladen, iz Lukavca, rođ. 27. 7. 1965. godine,
  24. Jurković (Marka) Zoran, iz Tuzle, rođ. 24. 11. 1962. godine,
  25. Kulišić (Vasa) Milan, iz Sižja — Lukavac, rođ. 12. 4. 1946. godine,
  26. Lazić (Jovana) Ranko, iz Simin Hana, rođ. 29. 9. 1973. godine,
  27. Latković (Marka) Slobodan, iz Bosanskog Petrovca, rođ. 19. 8. 1973. godine,
  28. Lopatko (Danila) Miroslav, iz Prnjavora, rođ. 29. 9. 1972. godine,
  29. Lukić (Milana) Ilija, iz Krtova – Lukavac, rođ. 28. 3. 1964. godine,
  30. Ljubojević (Stanimira) Đorđe, iz Kovačice — Tuzla, rođ. 2. 9. 1962. godine,
  31. Marković (Cvijetina) Stojko, iz Vozuće — Zavidovići, rođ. 26. 3. 1962. godine,
  32. Mekić (Milenka) Dragan, iz Živinica, rođ. 8. 9. 1959. godine u Zemunu,
  33. Mićanović (Mića) Vladimir, iz Tuzle, rođ. 29. 9. 1968. godine,
  34. Mihajlović (Radovana) Zoran, iz Komara, rođ. 26. 6. 1966. godine,
  35. Mihajlović (Radovana) Milan, iz Komara,
  36. Mrkonjić (Ranka) Ranko, zv. „Stojan“ iz Sižja, rođ. 17. 5. 1948. godine,
  37. Nedić (Vaskrsija) Milan, iz Sižja, rođ. 16. 2. 1956. godine,
  38. Nedić (Neda) Rado, iz Smoluće, rođ. 13. 8. 1955. godine,
  39. Ostojić (Janka) Milorad, iz Donje Potpeće, rođ. 21. 5. 1954. godine,
  40. Perić (Đorđija) Ostoja, iz Smoluće, rođ. 18. 2. 1969. godine,
  41. Petrović (Sretka) Boro, iz Krtova, rođ. 3. 6. 1971. godine,
  42. Popović (Radivoja) Nenad, iz Kalesije, rođ. 29. 11. 1954. godine,
  43. Savić (Branka) Milenko, iz Požarnice, rođ. 13. 10. 1959. godine,
  44. Sorajić (Branka) Božidar, iz Ljubinja, rođ. 10. 12. 1973. godine,
  45. Stojanović (Branka) Sreten, iz Dubnice — Kalesija, rođ. 1955. godine,
  46. Tadić (Milorada) Boro, iz Krtova, rođ. 25. 4. 1964. godine,
  47. Todorović (Dušana) Dragan, iz Krtova, rođ. 7. 2. 1964. godine,
  48. Todorović (Luke) Radomir, iz Krtova, rođ. 23. 9. 1954. godine,
  49. Tubić (Jovana) Jelenko, iz Sižja, rođ. 22. 4. 1953. godine,
  50. Cvjetković (Mirka) Danilo, iz Donje Potpeća – Srebrenik, rođ. 14. 2. 1972. godine,
  51. Džolić (Nikole) Jovan, iz Jajca, rođ. 7. 7. 1971. godine

https://youtu.be/ https://youtu https://youtu.b https://youtu.be/Pg0qAa8CIO8e/Pg0qAa8CIO8.be/Pg0qAa8CIO8Pg0qAa8CIO8

Osumnjičeni za izvršenje ratnog zločina

Za organizaciju i izvođenje napada na tuzlansku vojnu kolonu od strane Tužilaštva za ratne zločine Republike Srbije 15. maja 1992. osumnjičena su sledeća lica:

  1. Beslagić Selim, gradonačelnik Tuzle,
  2. Hadžić Izet, predsjednik okruga Tuzla,
  3. Delibegović Enver, komandant opštinskog štaba Tuzla,
  4. Bajrić Mehmed zvani Mešo, načelnik Centra javne bezbjednosti Tuzla,
  5. Zilić Mehmed zvani Zila,
  6. Zaimović Sher, rukovodilac „Patriotske lige u Tuzli i organizator privatnih zavora za Srbe,
  7. Prcić Faruk, direktor Rudarskog instituta u Tuzli,
  8. Rančić Hazim, načelnik CSB Tuzla,
  9. Knez Zeljko, bio potpukovnik u JNA,
  10. Dervišević Hamza iz Tuzle,
  11. Pavlović Ado rođen 1970. u Tuzli,
  12. Pavlović Jasmin iz Tuzle,
  13. Okanović Suljo, bivši vozač GSP iz Tuzle,
  14. Okanović Ismet,
  15. Dedić Muhamed iz Tuzle, komandir milicije u Tuzli,
  16. Hamzić Hamza, bivši pripadnik DB u Tuzli,
  17. Pjanić Mefrudin iz Tuzle,
  18. Pjanić Mirsad iz Tuzle,
  19. Bekić Cusa iz Tuzle,
  20. Blagojević Zoran iz Jasenića, sa prebivalištem u Tuzli,
  21. Bassić Galib, aktivni milicioner u Tuzli,
  22. Zlatanović Jasmin, zamjenik načelnika SUP-a Tuzla, šef kriminalističke službe,
  23. Alilović Cazim iz Tuzle,
  24. Čehajić Musto iz Plana kod Tuzle,
  25. Šepić Kame iz Tuzle, vlasnik privatne prodavnice auto dijelova u selu Slavinovići,
  26. Brčvanović Juro iz Krizana kod Tuzle,
  27. Buković Jakub iz sela Slavinovića kod Tuzle,
  28. Đug Kemal iz Tuzle,
  29. Šehović Mirha iz Tuzle, snaha od doktora Šehovića,
  30. Fazlić Munivera iz Tuzle, supruga doktora Fazlića,
  31. Bajić Osman, bivši potpukovnik JNA saobraćajne službe,
  32. Šadić Azim iz Tuzle,
  33. Šarić Hamza, bivši poručnik JNA,
  34. Šarić salih, bivši zastavnik JNA i upravnik pekare u Tuzli,
  35. Šljivić Asim,
  36. Delić Sead, bivši major JNA,
  37. Zulić Salih, poručnik u rezervi,
  38. Delibegović Mirsad, stariji vodnik u rezervi,
  39. Brkić Muhamed, član kriznog štaba CJB u Tuzli,
  40. Nikolić Budimir, član kriznog štaba CJB u Tuzli,
  41. Jurišić Ilija, član kriznog staba SJB u Tuzli,
  42. Badža Đorđe, bivši poručnik JNA, načelnik tehničke službe u 2. korpusu ARBiH,
  43. Livadić Nihad, bivši poručnik JNA, načelnik bezbjednosti u Tuzli,
  44. Vidić Mladen, bivši poručnik JNA, komandir specijalne manevarske brigade MUP-a za napad na

kolonu, pripadnik 115. brigade Hrvatskog vjeća odbrane „Zrinjski“ u Tuzli,

  1. Pekarić Kadro, milicioner, komandir interventnog voda manevarske čete MUP-a za napad na kolonu,
  2. Gligorić Sime Slavko, bivši potpukovnik JNA, rođen u Srpcu 1942, zamjenik komandanta

logističke baze u Tuzli,

  1. Krasnići Halila Agim, bivši kapetan 1. klase JNA, rođen 1956. u Peci, sada u 2. korpusu ARBiH,
  2. Gaši Alije Damir, bivši stariji vodnik JNA rođen 1956. u Srbiji, komandanr minobacacke baterije u 2. korpusu ARBiH,
  3. Zrimić Jakova Mato, rođen 1963. u Đakovu, Hrvat, stariji vodnik u JNA,
  4. Beganović Mustafa, bivši kapetan 1. klase JNA,
  5. Bjedić Mahmut, kapetan 1. klase u rezervi,
  6. Mot Neda, snajperista A BiH,
  7. sin Jukić Mije, snajperista A BiH,
  8. kći Jukić Mije, snajperista A BiH,
  9. kći Zarić Živana, snajperista A BiH iz Požarnice,
  10. Bajrića Sadija, snajperista A BiH,
  11. Kolar Ivan, bivši podoficir JNA

Autor: Ostoja Vojinović

Vidovdan

 

 

 

 

 

 

 

Podelite:

1 komentar

  1. A ko je iz JNA odgovarao za Dobrovoljačku i za Tuzlansku kolonu, za debakl u Sloveniji, na kraju krajeva – za secesiju republika? Kako se uopšte desilo da jednoj moćnoj armiji da je gaze kelneri i mesari?

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here