Danijel Igrec: VELIKI CANKAR I MALENE SLUGE

Podelite:

Ovih dana obeležava se stogodišnjica smrti jednog od najvećih slovenačkih pisaca, “oca” slovenačke drame i jednog od utemeljitelja slovenačke moderne književne misli – Ivana Cankara.

Pored toga što je bio neumorni pisac Cankar je bio i politički aktivan. Njegovi politički stavovi naročito su došli do izražaja u praskozorje Velikog rata i potonjeg raspada austrougarskog carstva – baš u tom periodu Ivan je u Ljubljani, sedištu tadašnje “dežele Kranjske”, održao prema mnogima svoj najslavniji i najznačajniji politički govor; govor koji mu je doneo višemesečnu robiju samo zato jer se usudio da prozbori poneku dobru reč o Srbima, u tadašnjoj crno-žutoj monarhiji najomraženijoj zajednici.

„Kada je na Balkanu pukao prvi pucanj, njegov odjek se čuo i u našem poslednjem, najzabačenijem selu. I iskra one moći, samopouzdanja i snage života koja je uzela maha na jugu, u Srbiji, buknula je i na slovenačkom tlu. Slabić je shvatio da je brat snažan i počeo je da veruje u sebe i svoju budućnost!”, bile su te istorijske reči Ivana Cankara koje su ga koštale slobode.

Zadivljen slobodarskim duhom i nacionalnim samopouzdanjem srpskog naroda Cankar je upravo u Srbiji i Srbima video nadu za oslobođenje južnoslovenskih naroda Dvojne monarhije. Cankar je bio jedan retkih koji je napadao servilnost tadašnje slovenačke političke vrhuške prema bečkom dvoru i u svojim govorima često isticao potrebu za “političkim preporodom i vaskrsenjem slovenačkog naroda”.

U svom kapitalnom delu pod nazivom “Sluge” Cankar kritički analizira društvene i političke procese u tadašnjim slovenačkim zemljama Kranjskoj, Koruškoj i Štajerskoj.

Upitan da u jednoj rečenici sažme ključnu poruku svoje knjige Cankar izgovara sada već istorijske reči: “Za sluge rođeni, za sluge odgojeni, za robovanje stvoreni!”

Nažalost, ni posle čitavog veka nakon njegove smrti Slovenci nisu uspeli da shvate poruke ovog velikog pisca i političara. Politika Slovenije i dalje se zasniva na poniznosti prema nekadašnjim okupatorima i kolonijalnim gospodarima, a njen odnos prema Srbiji umesto prijateljstva i savezništva na kojima je Cankar insistirao sveo se na poslušništvo Zapadu i slepo ispunjavanje njegove antisrpske agende.

Oprosti im Ivane što i dalje ne shvataju tvoju poruku.
Oprosti im što su ostali na putu slugeranstva, iako su mogli da budu narod, dostojan tvoje veličine.

Mr Danijel Igrec
Vidovdan
Podelite:

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here