Zašto je promenjeno ime SPC u Americi?

Podelite:

Naša Crkvena Dijaspora u SAD-u?

Nakon 22. Crkvenog Sabora u Sjedinjenim Američkim Državama (13-16. jula 2019) srpski mediji su sa negativnim konotacijama počeli da pominju pojedine promene Ustava kojim se upravljaju Eparhije naše Crkve u SAD-u. Među ovim promenama, najviše polemike izazvala je  promena zajedničkog imena ovih Eparhija. Ime je promenjeno iz „Srpska Pravoslavna Crkva u Severnoj i Južnoj Americi“ u „Srpske Pravoslavne Eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama“. Kao odgovor na ovu polemiku i pokušaj da se situacija smiri, Preosvećena Gospoda Arhijereji tri Eparhije SPC u SAD-u 1. avgusta uputili su pismo pojašnjenja („Saopštenje“ u daljem tekstu) učesnicima Sabora. [1]

Zašto je promenjeno ime?

U Saopštenju Arhijereja, koji su predsedavali 22. Crkvenim Saborom, stoji da su sve odluke donete u skladu sa odlukama Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve još iz maja meseca 2018. godine. U originalu na engleskom jeziku stoji:

„This was done in accordance with the May 7/24, 2018, HAB No. 45/MIN.171 decision of the Holy Assembly of Bishops of our Mother Church, the Serbian Orthodox Church, to whom we are and shall forever remain faithful.“

„Ovo je učinjeno u skladu sa odlukom Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve SAS br. 45/zap. 171 od 7./24. maja 2018. Postupajući po odlukama Srpske Pravoslavne Crkve, mi jesmo i bićemo zauvek, njena verna čeda“

I dalje, kao suštinski odgovor na pitanje koji su razlozi za ovu promenu imena čitamo:

„… ime je promenjeno da bi odgovaralo našem geografskom prostiranju i da bez sumnje potvrdi da smo mi integralni deo Srpske Pravoslavne Crkve Patrijaršije sa Sedištem u Beogradu, budući da smo Eparhije Srpske Pravoslavne Crkve, a nikako posebna „Crkva“.“

Sigurno je da izražavanje činjenice da ove eparhije u SAD-u pripadaju Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi jeste pohvalno. Ali uprkos tome ovo pojašnjenje razloga promene imena u potpunoj je koliziji sa sadržajem same promene. Jer promena ne čini jasnijom činjenicu da su ove Eparhije deo SPC. Naprotiv. Čini tu činjenicu manje jasnom ili potpuno nejasnom, jer promena iz imena briše deo koji spominje Srpsku Pravoslavnu Crkvu, i uvodi nejasnoću u pogledu jurisdikcijske pripadnosti ovih eparhija uvođenem jurisdikcijski nediferenciranog imena „Srpske Pravoslavne Eparhije u SAD-u“.

Ko je odlučio da se promeni ime?

Iz prvog citata, na prvi pogled, može se zaključiti da je Sveti Arhijerejski Sabor SPC taj koji je doneo odluku o promeni imena, a da je 22. Crkveni Sabor u SAD-u je to samo obznanio svima. Međutim, da li je to zaista tako? Malo dalje u tekstu Saopštenja jasno stoji da je odluka o promeni imena doneta na osnovu odluke SA Sabora SPC samo  „kako bi se teritorija Ustava prilagodila na Sjedinjene Američke Države“. Dakle, odluku je doneo neko drugi (revizor ustava?), ali na osnovu odluke SA Sabora SPC. Ili još tačnije, Sveti Arhijerejski Sabor SPC doneo odluku o tome da se Ustav, kojim će se rukovoditi Eparhije u SAD-u, koji je do tada važio na teritorijama SAD-a, Kanade, Centralne i Južne Amerike, prilagodi na suženu teritoriju (samo SAD). A SA Sabor SPC nije doneo odluku o promeni imena per se. Naravno, kao posledica promene ustavne teritorije jasno je da i zvanično ime treba da reflektuje ovakve promene. Postavlja se, stoga, logično pitanje, a kako treba da glasi to novo ime kojim će se ovaj teritorijalno suženi Ustav nazivati?

Kako imenovati?

Dalje u tekstu Saopštenja stoji da je „ime Srpska Pravoslavna Crkva u SAD i Kanadi prestalo je da postoji 2007. godine“ zatim je promenjeno u „Srpska Pravoslavna Crkva u Severnoj i Južnoj Americi“.  Ukoliko su dva prethodna naziva u sebi sadržavali „Srpska Pravoslavna Crkva…“ zar nije najlogičniji i najjedonostavniji potez da se novi Ustav nazove imenom „Srpska Pravoslavna Crkva u Sjedinjenim Američki Državama“?[2] Međutim, revizori ustava u SAD-u su, kako stoji u Saopštenju, „na osnovu odluke Svetog Arhijerejskog Sabora“, ipak promenili ime u nešto drugo u „Srpske Pravoslavne Eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama“. Razlika je jako bitna. A izbor imena je potpuno nelogičan. Jer možemo se lako zapitati, čije eparhije su te eparhije? Da! Znamo da su srpske i Pravoslavne! Ali u eklisijalnom smislu kojoj jurisdikciji pripadaju? Jer, ne zaboravimo, u Sjedinjenim Američkim Državama postoje i ukrajinske pravoslavne eparhije koje su pod jurisdikcijom Carigrada. I to što su one i „ukrajinske“ i „Pravoslavne“ ne sprečava ih da budu carigradske u jurisdikcijskom, finansijskom, i svakom drugom pogledu. Na isti način, to što su ove Eparhije srpske i Pravoslavne, ne znači ništa u pogledu jurisdikcijske pripadnosti, jer se ovim samo opisuje većinski etnički sastav tih naših Eparhija, što je, uzgred, u eklisijalnom pogledu sasvim sporedna stvar.

Ostaju potpuno nerazjašnjene i sledeće činjenice. Ukoliko je Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve u maju 2018. godine usvojio predlog trojice Episkopa iz SAD-a i odobrio teritorijalno ograničenje Ustava na srpske pravoslavne eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama, kako je moguće da je iz toga odobrenja izveden bilo kakav zaključak o budućem imenu toga Ustava? A videli smo da Saopštenje obrazlaže promenu imena upravo pozivajući se isključivo na odluku SA Sabora. Kada SA Sabor pominje „srpske pravoslavne eparhije“ on očigledno samo opisuje teritoriju ograničenja, a ne daje bilo kakve instrukcije u pogledu naziva Ustava. U okolnostima u kojima nisu date eksplicitne instrukcije o nazivu Ustava razum nalaže da se stvar reši na najlogičniji mogući način, kao što sam gore izložio, kroz uključivanje, a ne izbacivanje iz Ustava imena „Srpska Pravoslavna Crkva“. Na stranu to što je predloženi naziv „Srpske Pravoslavne Eparhije“ eklisiološki neprihvatljiv, a podseća na nekakvo nezavisno telo koje je po imenu srpsko i Pravoslavno, a nije u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi. Slično telo već postoji, kod bivšeg Episkopa Artemija koji sebe smatra srpskim i pravoslavnim (i uz to „ima“ i iurisdictio universalis) ali ne prihvata ustrojstvo SPC ni u duhovnom ni u juridičkom pogledu. Verujem da nikome nije namera da stvara bilo šta slično.

Episkopski savet: Jedan, dva ili nijedan?

Međutim, ovo nije jedini problem, a, na žalost, nije ni najveći. Sv Arhijerejski Sabor, kako izgleda, jeste odobrio jednu promenu imena, a ona se odnosi na Episkopski Savet, i njegovo preimenovanje iz „Episkopski savet Srpske Pravoslavne Crkve za Severnu i Južnu Ameriku“ u „Episkopski savet Srpske Pravoslavne Crkve za Severnu, Srednju i Južnu Ameriku“.[3] Za one kojima nije poznato, Episkopski savet sačinjavaju svi eparhijski arhijereji na pomenutoj teritoriji. S obzirom na insistiranje da je glavni razlog za promene koje su unete u Ustav u SAD-u, sužavanje teritorije, možemo zaključiti da ova promena imena Episkopskog saveta koja je odobrena od Sv Arhijerejskog Sabora SPC, nije direktno vezana za Ustavne promene zato što je jasno da je Episkopski savet za celu teritoriju Severne, Srednje i Južne Amerike, a Ustav, kako smo videli, se odnosi samo sa SAD.

Međutim, da pogledamo da li je u praksi tako? Episkopski savet SPC u Amerikama (Severnoj, Srednjoj i Južnoj) na pomenutom prostoru ima ingerencije najviše crkveno-jerarhijske vlasti. Budući da je to tako, onda je za očekivati da to telo figurira kao važan faktor Ustava kojim se rukovode Eparhije na tome prostoru (koji uključuje i SAD). U novom Ustavu za SAD se uistinu pominje Episkopski savet. Ali taj Episkopski savet, po Ustavu predloženom na 22. Crkvenom Saboru u SAD-u, nije onakav kakvim ga imenuje Sv Arhijerejski Sabor SPC!? Naime, po definiciji iz novog Ustava, član 13 stav 2: „Episkopski savet sačinjavaju svi eparhijski Arhijereji Srpskih Pravoslavnih Eparhija u Sjedinjenim Američkim Državama“. Dakle ne i Arhijereji u Srednjoj i Južnoj i ostatku Severne Amerike, nego samo Arhijereji u SAD-u. Uprkos ovoj činjenici u Saopštenju se na kraju kaže „nevezano za sam Ustav, […] Episkopski Savet Eparhija Srpske Pravoslavne Crkve u Severnoj, Centralnoj i Južnoj Americi ostaje potpuno neokrnjen, kao celovito objedinjujući, duhovni i eklisiološki faktor u Americi.“ Dakle, Episkopski Savet imenovan od Sv Arhijerejskog Sabora SPC, ostaje neokrnjen u nekom „duhovno-eklisiološkom“ smislu ali „nevezano za sam Ustav“. Drugim rečima takav Episkopski Savet po Ustavu ne postoji. To je sad nekakvo neustavno telo, koje ima formu ali nema nikakvu suštinu. U Ustavu postoji ovaj drugi i drugačiji Episkopski Savet, sastavljen od tri Arhijereja iz SAD-a. Kada tačno je taj Episkopski Savet imenovan i od koga, nije poznato.

Pored toga, u Ustavu stoji da je ovaj (za sada) tročlani Episkopski Savet „najviša crkveno-jerarhijska vlast Srpskih Pravoslavnih Eparhija u Sjedinjenim Američkim Državama“. (član 13, stav 1) Što znači, da nad tim novim telom „Srpske Pravoslavne Eparhije u SAD-u“ ne postoji nikakva viša crkveno-jerarhijska vlast, ni Sv Arhijerejski Sinod SPC, pa ni Sv Arhijerejski Sabor!?

U praksi , dakle, mi sada imamo dva Episkopska Saveta, na tim prostorima. Jedan je onaj koji je imenovan od Sv Arhijerejskog Sabora SPC „za Severnu, Srednju i Južnu Ameriku“ (5 Episkopa), a drugi onaj koji je definisan u novom Ustavu u SAD-u (3 Episkopa). Po Saopštenju, ovaj prvi Episkopski Savet je nekakve duhovne prirode jer se praktično i ne sastaje niti fizički postoji. O tome da to telo praktično ne postoji delimično svedoči i samo Saopštenje u kojem su Eparhija kanadska i Eparhija buenosajreska pomenute kao one koje imaju svoje Statute, i u centralnim telima minimalno učestvuju. Dok, s druge strane SA Sabor SPC je mišljenja da to telo (Episkopski Savet, pod kojim podrazumevaju ovaj širi od 5 Episkopa) ima ingerencije najviše crkveno-jerarhijske vlasti na tom području. Dakle, očigledno postoji problem. Jer telo koje postoji samo kao „objedinjujući duhovni i eklisiološki faktor“, a Ustavno ne postoji, ne sastaje se, ništa ne razmatra, ništa ne odlučuje, ni sa čim ne upravlja, nikako ne može da objedinjuje ni u kojem smislu osim u smislu u kojem su objedinjeni svi Pravoslavni širom vaseljene, u ispovedanju vere. Ali za to nije potrebno nikakvo posebno telo, pa ni „duhovni“ Episkopski Savet. Jer osim tela Crkve, ovo ostalo je suvišno, a Crkva ipak ima svoje uređenje, a ono je konkretno, „opipljivo“ i ne postoje u njoj dodatna objedinjujuća duhovna tela bez konkretnih ingerencija. U Njoj postoji Sveti Arhijerejski Sabor, koji je objedinjujući duhovno eklisiološki faktor sa konkretnim ingerencijama.

Gde je vlast?

Nasuprot, dakle, Episkopskom Savetu koji ima samo neustavnu „duhovno objedinjujuću“ dimenziju (5 Episkopa), postoji ovaj drugi Episkopski Savet koji je imenovan u Ustavu (3 Episkopa), koji ima konkretne ovlasti, čiji sastav je jasno definisan, i čije ingerencije su nedvosmisleno navedene i koji je, u konkretnom smislu, „najviša crkveno-jerarhijska vlast“ u SAD-u.

Ali tu razlozima za brigu nije kraj. Član 12 stav 2 Ustava glasi, na srpskom jeziku:

„. Eparhijske Arhijereje za Srpske Pravoslavne Eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama bira Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve, prvenstveno od kandidata predloženih od Episkopskog saveta, koji može da se konsultuje s kim nađe za shodno.“

I na engleskom jeziku:

„Diocesan Bishops of the Serbian Orthodox Dioceses in the United States of America are elected by the Holy Assembly of Bishops primarily from among the candidates nominated by the Episcopal Council which may consult with whomever the Episcopal Council deems appropriate.“

Postoje tri stvari na koje ovde treba obratiti pažnju.

  1. Po ovom Ustavu, Sv Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve u postavljanju Eparhijskog Arhijereja na Eparhije u SAD-u može da bira kandidate između onih koje predloži Episkopski Savet u SAD-u. Dakle, ovim su ovlasti Sv Arhijerejskog Sabora ograničene, jer Sv Arhijerejski Sabor ne može na isti način da izabere Episkope na katedre u SAD-u, kao što bira za sve druge katedre SPC. Po ovom Ustavu Episkopski Savet predlaže kandidate za izbor čime Episkopski Savet delimično ima ovlasti koje su iznad ovlasti Sv Arhijerejskog Sabora u smislu da on može da ograniči, ili suzi izbor kandidata.
  2. Pored ovoga, Episkopski Savet ne samo što može da predlaže svoje kandidate za izbor nego u odlučivanju ko će ti kandidati da budu on može „da se konsultuje s kim nađe za shodno“. Šta ovo znači? Da li može da konsultuje druge pomesne Crkve, državne službe, advokatske kancelarije, interesne grupe, pastvu, druge Arhijereje? Sve je otvoreno. Ustav obično definiše i ograničava stvari, a ne ostavlja sve otvoreno na „s kim nađe za shodno“. U vezi sa ovim zapada za oko još jedna osobenost. Navedeni deo u srpskom prevodu je pomalo dvosmislen jer može biti protumačen i kao da SA Sabor može da se konsultuje, i kao da Episkopski Savet može da se konsultuje. Međutim, na engleskom jeziku je takva jezička nedoumica otklonjena dvokratnim ponavljanjem „Episkopski Savet“ i tu je sasvim jasno da je Episkopski Savet taj koji može da se konsultuje sa kim god želi, a ne SA Sabor SPC.
  3. Pažljivom oku neće promaknuti još jedna stvar. Ali najpre da napomenem da „za sve potrebe, engleski tekst ovog Ustava je zvanični tekst“ (član 32). Na srpskom (nezvaničnom) jeziku stoji da Arhijereje „bira Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve“ dok na engleskom jeziku, koji je zvaničan stoji „are elected by the Holy Assembly of Bishops“ [bira Sv Arhijerejski Sabor], i nema pomena Srpske Pravoslavne Crkve. Na sličan način, Srpska Pravoslavna Crkva se ne navodi ni u članu 7 kada je reč o crkveno-jerarhijskom i crkveno-administrativnom uređenju.

Eklisiološke „Majke“

Vratimo se za trenutak na rečenicu citiranu na samom početku ovog teksta. Nedoumicu izaziva deo u kome se pominje Sveti Arhijerejski Sabor i Srpska Pravoslavna Crkva kao „Majka Crkva“. Nevezano za problematičnu upotrebu ovog termina u savremenim eklisiološkim sporovima, (vidi moj tekst „Zapažanja o Tomosu, Autokefaliji, Fanaru i Nama“)[4] pominjanje Srpske Pravoslavne Crkve kao Majke Crkve u odnosu na neku svoju Eparhiju pretpostavlja da je status te Eparhije autonoman u odnosu na svoju „Majku Crkvu“. Ovde je reč o tri Eparhije, što problem čini samo tri puta većim. Jer, ili su ove Eparhije u SAD-u i same Srpska Pravoslavna Crkva, ili nisu. Ako jesu, onda Srpska Pravoslavna Crkva njima ne može biti Majka Crkva, jer su i one same takođe deo SPC (to jest „Majka“ su same sebi, što je apsurdno). A ako nisu, to jest ako im Srpska Pravoslavna Crkva ipak jeste Majka, onda kojoj Crkvi pripadaju te Eparhije?

Naravno, najpre sam pomislio da se ovde u ime verujućih (svakog pojedinačno)  pijetetno izražava ovaj pojam „Majka Crkva“ kao znak sinovske odanosti jer je naša SPC i uopšte Crkva, za svakoga od nas pojedinačno naša duhovna Majka u kojoj smo rođeni krštenjem. Ali ova moja pomisao ubrzo je demantovana ponovnim pominjanjem ovog termina na samom kraju Saopštenja gde se jasno vidi da nije reč o pijetetnom izrazu sinovske odanosti članova Crkve Crkvi, nego o odnosu između ovih Eparhija u SAD-u i Srpske Pravoslavne Crkve (ma koliko apsurdno to zvučalo).  Kaže se da su Eparhije u SAD-u u stvari „Eparhije naše Majke Crkve, Srpske Pravoslavne Crkve – Patrijarhata“. Dakle, nismo mi, kao pojedinci, kao kršteni članovi Crkve, oni koji su odani sinovi naše Majke Crkve, nego sve tri Eparhije u SAD-u imaju kao Majku Srpsku Pravoslavnu Crkvu!? Teško je objasniti kako to da Eparhija SPC kaže za Srpsku Pravoslavnu Crkvu, koja izražava totalitet kojemu i sama ta Eparhija pripada, „naša Majka, Srpska Pravoslavna Crkva“. Verujem da je u pitanju propust, ali u datom kontekstu stvar nije zanemarljiva.

U produžetku obe rečenice u kojima se SPC pominje kao Majka Crkva izražava se vernost SPC. Međutim, jedno je izraziti vernost nekome, a sasvim je drugo smatrati sebe delom toga. Jer, na primer, i takozvani „ruski egzarhat“ u Zapadnoj Evropi zvanično je nosio naziv „Arhiepiskopija Ruskih Pravoslavnih Crkava u Zapadnoj Evropi“. I izražavao je vernost ruskoj crkvenoj tradiciji i svome poreklu, a pritom uopšte nije bio ruski nego je nekoliko puta menjao jurisdikcijsku pripadnost, dugo je bio pod Carigradom, sve dok Carigrad nedavno nije odlučio da ih potpuno ukine i utopi u svoju Eparhiju u Zapadnoj Evropi. Dakle, vernost je jedno, a pripadnost drugo. Tri naše Eparhije u SAD-u jesu Srpska Pravoslavna Crkva u istoj meri u kojoj su to sve ostale Eparhije i to treba da je izraz njihove pripadnosti i identiteta, a ne vernosti.

I na kraju, pažljivi čitalac će primetiti da u, na početku citiranom, trećem paragrafu iz zvaničnog teksta Saopštenja na srpskom jeziku (vidi ovde),[5] uopšte nema naziva „Majka Crkva“ za Srpsku Pravoslavnu Crkvu, dok u zvaničnom engleskojezičnom tekstu taj termin stoji (vidi ovde),[6] i kao takav šalje signal da su „srpske pravoslavne eparhije u SAD“ autonomne od svoje „Majke“?

I šta sad?

Uzevši u obzir sve ovo, a naročito vreme i okolnosti pod kojima se sve dešava, postoji razlog za brigu i uznemirenje. Ponuđeno pojašnjenje (Saopštenje) uliva određeni optimizam i nadu da je sve samo jedan nesporazum, ali istovremeno nekim svojim elementima unosi i nekoliko dodatnih nejasnoća. Rešenje je naravno moguće, kroz unošenje izmena u novi Ustav koje bi garantovale crkveno-jurisdikcijsku, i svaku drugu, pripadnost ovih Eparhija Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi. Za ovo je potrebna potpuna revizija ponuđenog Ustava, kao i revizija svih prethodnih odluka o osnivanju Episkopskih Saveta (verovatno ne samo na Američkom kontinentu), o njihovoj ulozi, nadležnosti, i uopšte o potrebi za takvim crkvenim strukturama. Taj posao nikako ne bi smeo da bude obavljen mimo bliske koordinacije sa komisijom koja se bavi pripremom predloga novog Ustava SPC. A možda su moguća i rešenja koja ne potrebuju različite Ustave za svaku državnu jurisdikciju. Njih bi svakako trebalo pažljivo razmotriti.

U periodu izazova kroz koji prolazimo kao Pravoslavna Crkva širom sveta, čak i ono što se nekome može učiniti kao sitnica, mnogo je značajnije nego što bi to obično bio slučaj. Upravo pomenuta problematika je nešto čije bi moguće implikacije možda neko odbacio kao „sitnice“. A svejedno je reč o dovoljno velikoj stvari koja može da izazove nemir i razdor koji nikome nisu potrebni. Na nama je, kao verujućim čedima Hristove Crkve u rodu našem, od najmanjeg do najvećeg, da ukažemo i otklonimo svaku sablazan koja nam može naneti štetu, svako po svojoj moći.

8.avgust 2019.g.

čtec Vedran Gagić

[1] https://serborth.org/news_190805_1

[2] Moglo je i: „Eparhije Srpske Pravoslavne Crkve u Sjedinjenim Američkim Državama“.

[3] Ovde valja primetiti da i ova promena u oba naziva, i starom i novom sadrži «Srpska Pravoslavna Crkva» kao odrednicu jurisdikcijske pripadnosti.

[4] http://www.spc.rs/sr/zapazhanja_o_tomosu_autokefaliji_fanaru_nama

[5] https://easterndiocese.org/news_190807_1

[6] https://serborth.org/news_190805_1

sozercanje.wordpress.com

Podelite:

6 Komentari

  1. S obzirom da su nam crkvu na Manhatenu, pa u Australiji … zapalili kao i one na Kosovu, ovo ”menjanje imena” bez paralelne promenen jurističkog dela – jeste anti srBski akt!

  2. u ostalom jezik više nije toliko dominantan oblik komunikacije kao što je bio nekad..
    Mladi koriste emotikone,smajlije,govor tela pa čak i telepatiju..
    dovoljno je da se pogledaju i sve je rečeno tako da Biblija više ne mora da počinje sa onim čuvenim **u početku beše reč**
    reč,reči više niko ne sluša već svi gledaju u dela ljudska jer jezičare kroz istoriju proverila je arheologija sem laganja ništa nisu mogli isprdeti iz raskrebeljeni usta

  3. u suštini ovo je gluvo nemi svet bez vibracija samo se one održavaju vibrantnim da bi okolini delovale kao stvarne,postojane i vredne pažnje..
    Međutim buka nije ni stvarna ni postojana a najmanje vredna pažnje bez obzira što svaki čovek na glavi poseduje po dva lopara receptora okolni drndafona.
    greške prirode se uzimaju kao reperi nečega što nema utemeljenje u komunikaciji..
    Bar ne u komunikaciji kakva ona treba da bude.
    Istinita i bez gubitka amplitude kroz interval vremena.

  4. Očigledno je da gospodin Gagić nije advokat, i sumnjam da je savladao engleski jezik na nivou advokata, jer da je advokat ne bi ovako pogrešno tumačio Ustav, ako ga je i uopšte pročitao. Ceo se Ustav mora pročitati da bi se razumeo, a čovek je našao po neku rečenicu i kao svinja da masnom kesom misli da je našao zaveru da se Srpska crkva u Americi preda Stambolu. Prva tri člana Ustava kažu lepo da su Srpske pravoslavne eparhije u SAD-u pod kanonskom itd kontrolom SPC sa sedištem u Beogradu bez izuzetaka. Dakle, o čemu piše ovaj Gagić?

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here