Devet Vajagića kao devet Jugovića

Podelite:
Braća Vajagić, njih devetorica, i njihov otac Risto napustili su porodicu u rudarskom gradu Gera, u Sjedinjenim Američkim Državama da bi pritekli u pomoć srpskoj vojsci koja je u Prvom svjetskom ratu oslobađala zemlju od neprijatelja.
Junački su se borili i doprinijeli pobjedi na Solunskom frontu, ali su ubrzo potom zaboravljeni.
To su Vajagići: Luka (1877-1970), Risto (1878-1936), Mihajlo (1882-1960), Marko (1885-1961), Simo (1889-1923), Simo Vajkana (1889-1932), Jovo (1893-1923), Đuro (1896-1941) i Stevan (1895-1980).
Oni su bili braća i rođaci iz bratstva Vajagića, čiji su korjeni u Bosanskoj Krajini, selima Bosanska Bojna, Dobro Selo i Zborište.
Njihovi preci, stari Vajagići, emigrirali su u 18. vijeku u Vojnu Krajinu, gdje su bili graničari. Početkom 19. vijeka pobunili su se protiv vlasti Vojne Krajine i prešli u Bosnu, koja je bila pod vladavinom Turaka.
Nakon aneksije Bosne i Hercegovine 1908. godine Vajagići su, kao i mnogi Srbi, emigrirali iz austrijskog carstva u Ameriku, da ne bi služili i ratovali u redovima austrijske okupatorske vojske.
Devet braće Vajagića i njihov prijatelj Aleksa Višnjevac iz Milvokija prijavili su se kao dobrovoljci na jednom od nekoliko masovnih skupova koji su organizovani u Geri, u državi Indijana. Bilo je to 22. decembra 1917. godine.
Atmosfera na ispraćaju je bila ispunjena emocijama. Da devetorica iz familije napusti svoj dom, posao i dobrovoljno pristupe prvoj liniji fronta, bilo je vrlo hrabro i nezabilježeno u istoriji. Inspirativna priča o devetorici braće proširila se širom srpske zajednice u Americi i oni su proglašeni za novu braću Jugoviće.
Vukla ih je matica Srbija, njihova Krajina i pjesma „Tamo daleko“.
Jurišala su braća Vajagić i mislili na svoj zavičaj, gdje su njihovi očevi i đedovi upalili plamen ustanka sa Petrom Mrkonjićem. Braću je u rat poveo otac Risto, kog su svi zvali Ćale. Razmješteni su u čete Dunavske divizije, kako bi se umanjila opasnost da odjednom pogine više njih.
General Stepa Stepanović pozvao je Ćaleta da ostane u štabu, ali je stari odgovorio: „Pustite me u četu, da kuvam za djecu!“. Ispostavilo se da je otac Risto bio najhrabriji borac.
Kada je komandir čete na Solunskom frontu tražio dobrovoljce koji bi otišli do bugarskog rova i uhvatili „žive jezike“ i doveli zarobljenike da otkriju njihove položaje, Risto Vajagić se javio. Ušao je u rov prvi. U brzoj akciji, bez ispaljenog metka, ubili su sedam bugarskih vojnika i jednog zarobili. Zarobljenik je bio toliko uplašen da nije mogao da hoda, pa ga je Risto uprtio na leđa i prenio do srpskih rovova. Za to je Risto Vajagić dobio Karađorđevu zvijezdu sa zlatnim mačevima.
I njegovi sinovi i rođaci su odlikovani za junaštvo.
Svi Vajagići preživjeli su Prvi svjetski rat. Samo je jedan, Mihajlo, bio ranjen u nogu i ostao nesposoban. Kao dobrovoljačkim ratnicima data im je zemlja, osam jutara u Bačkom Temerinu i Starom Đurđevu, ali i u selima Majkovac i Ada u okrugu Virovitica u Slavoniji, i u selu Laćarak u Sremu
Simo Vajkana Vajagić nije bio najstariji brat, ali je bio starješina bratstva.
Na slici pred polazak na Solunski front okićen je lentom starješinstva društva „Banović Strahinja“ iz grada Gera u državi Indijana. Simo Vajagić se ženio dva puta, a sa drugom ženom Marom imao je dvoje djece. Umro je u 44. godini.
Od braće je najduže živio Stevan – sve do 1980, kada je preminuo u selu Laćarak.
Potomci devet Vajagića danas žive u Temerinu, Starom Đurđevu i Laćarku.
Najveći broj pripadnika bratstva Vajagić živio je u Bosanskoj Bojni, i tu su i sahranjeni.

Članovi bratstva koji su živjeli u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj stradali su u ustaškom pogromu i bačeni su u jamu Jadovno.

Trojica od devet braće Vajagić su ratovali u Drugom svjetskom ratu u partizanima i sahranjeni su u Vojvodini i u Bosni i Hercegovini.
Podelite:

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here