Srbin kome Rusija treba da zahvali za Puškina

Podelite:

O grofu Savi Vladislaviću mnogo je pisano. Poznato je da je bio srpski trgovac i političar, savetnik i diplomata ruskog cara Petra Velikog, putopisac, poliglota, veliki dobrotvor… Mnogim njegovim zaslugama za ruski narod i državu od skora je pribrojano i ime jednog od najvećih ruskih pesnika Aleksandra Sergejeviča Puškina. Naime, Puškinovog pradedu, tamnoputog Etiopljanina, Sava je kao osmogodišnjaka otkupio na jednom sajmu robova u Carigradu i poklonio caru Petru Velikom. Evo kako se to desilo:

Na ovu epizodu iz života Save Vladislavića, za veći deo ruske javnosti do tada nepoznatu, podsetio je književnik Vasilij Sokolov u „Peterburškom dnevniku“, 18. februara 2008. godine. Sokolov je tada objavio tekst o Vladislaviću pod naslovom “Srbin kome Rusija treba da zahvali za Puškina”.

Sa jednog putovanja, između 1705. i 1706. godine, Sava je doveo sa sobom tamnopute dečake iz Etiopije (Abisinije) koje je otkupio na pijaci robova u Carigradu. Sava je u Carigradu boravio kao trgovac, ali je na preporuku jerusalimskog patrijarha Dositeja, za ruskog cara Petra Velikog preduzimao razne tajne misije.

Kako piše Bogdan Kosanović, nije pouzdano da li je ovaj Puškinov pradeda po majčinoj liniji bio poreklom iz Etiopije (kako se ranije mislilo) ili iz sadašnjeg Kameruna, odnosno Sudana, kako to tvrde noviji izvori.

Godine 1708. Sava se seli u Moskvu i uz dodatne opise utvrda i gradova na obalama Crnog mora, Petru na dar dovodi i tri tamnoputa roba otkupljena na pijaci u Carigradu. Jednom od njih trojice, Ibrahimu, bilo je suđeno da postane carev miljenik i usvojenik. Malog Etiopljanina Sava je darivao Petru Velikom, koji se veoma obradovao poklonu, jer je voleo sve što je retko i neobično.

Prema carevom naređenju dečak je kršten u Crkvi Svete Petke, pri čemu mu je sam car kumovao, davši mu srednje ime, po ocu, Petar, a prezime po slavnom kartaginskom vojskovođi Hanibalu. Ibrahimovu majku je na krštenju predstavljala žena tadašnjeg poljskog kralja Avgusta Jakog, kraljica Kristijana Eberhardina.

Od tada se Ibrahim (Abram) Petrovič Hanibal (to je bilo njegovo puno ime posle krštenja) nije odvajao od cara, spavao je u njegovoj odaji i pratio ga u pohodima.

Kao carev ljubimac, školovao za vojnog inženjera u Francuskoj, u Mecu i borio se kao francuski vojnik u ratu protiv Španije.

Po povratku u Rusiju 1716. godine, jedno vreme je predavao matematiku i crtanje u provincijskoj tehničkoj školi, a potom je u Peterburgu nastavio karijeru u ruskoj vojsci.

Nedugo posle Petrove smrti prognan je u Sibir, ali ga je odatle spasao Sava Vladislavić, po povratku iz Kine. Kada je na ruski presto došla Jelisaveta postavljen je za ober-komandanta u Talinu, u Estoniji, gde je ostao do penzionisanja. Umro je u 93. godini.

Izvesno je da je Ibrahim najpre bio oženjen jednom Grkinjom koju je uz veliki skandal oterao zbog neverstva. Sa drugom ženom imao je šestoro dece, a Puškinova majka bila je kći Osipa, njegovog drugog sina.

1799. godine Ibrahimu se rodio praunuk, veliki ruski pesnik Aleksandar Sergejevič Puškin.

Puškin je u nekim svojim delima pominjao Savu Vladislavića i njegovog sina Luku, koji se kao mlad družio sa Hanibalom. Nažalost, Puškin nije stigao da završi roman „Arapin Petra Velikog” iz koga bismo, verovatno, saznali još više zanimljivosti o ovom carskom „poklonu” grofa Save Vladislavića.

Priredio: Dalibor Drekić

 Politika

 

Podelite:

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here