UKIDANJE PEĆKE PATRIJARŠIJE

Podelite:

Do ukidanja Pećke patrijaršije 1766. došlo je zbog više razloga, ali glavni razlozi su nepovjerenje Porte prema srpskoj crkvi i rad fanariotskih Grka koji su htjeli da potčine srpsku crkvu grčkoj. Samom činu ukidanja, prethodili su pokušaji jelinizacije, koje vidimo ne samo u Srbiji, već i u Bugarskoj gdje su se mnogi učeni Bugari smatrali Grcima. Sukob srpskog i grčkog sveštenstva datira još od 16. vijeka kada su grčki monasi uznemiravali srpske monahe iz Hilandara zbog nekog zemljišta. U toku 18. vijeka počela je aktivnija jelinizacija svetogorskih manastira, što vidimo iz grčkog pokušaja da ovladaju Hilandarom 1756. kako je Vasilije Petrović pisao ruskom poslaniku u Carigradu. Grčko sveštenstvo se oduvijek protivilo nezavisnoj srpskoj crkvi, te su negirale njeno pravo da se naziva patrijaršijom, a isto tako su i na Porti radili protiv nje. Kada je Arsenije Čarnojević prešao u Austriju, fanarioti su to iskoristili da pokažu sultanu da se srpskoj crkvi ne može vjerovati i da ona radi sa neprijateljskim zemljama. To je bila činjenica, srpska crkva je bila u centru srpskih ustanaka, što vidimo i iz Banatskog ustanka i iz Grdanovog ustanka kada je patrijarh Jovan Kantul preko Damjana Ljubibratića pokušavao da dobije pomoć od evropskih država.

Od pećkog patrijarha, Vasilija Brkića saznajemo da su se između Srba i Grka vodile velike borbe oko toga ko će biti na čelu Pećke patrijaršije. Vasilije Brkić se 1771, takle nakon ukidanja patrijaršije, žalio i bečkom dvoru da su Grci preuzeli srpsku crkvu. Dolaskom Grka Kalinika II na patrijaršijski tron sudbina Pećke patrijaršije je bila zapečaćena. On je od svojih episkopa tražio da od sultana Mustafe izmole ukidanje srpske patrijaršije i stapanje sa grčkom. Zvanični razlog zahtjeva za ukidanje su bili ogromni dugovi, međutim sam Kalinik se dosta zaduživao kod fanariota, tako da su i njegovi dugovi bili uračunati u patrijaršijske, a i sam Kalinik je vidio ukidanje patrijaršije u Peći kao priliku da iskupi svoje dugove. Međutim, ovi dugovi su bili samo povod za ukidanje patrijaršije, mada je carigradska patrijaršija zaista isplatila Porti sve dugove srpske patrijaršije. Pravi razlog je bila ambicija Grka da potčine srpsku crkvu.

Izvor: Istorija Srba, FB nalog

Podelite:

Ostavite komentar

Please enter your comment!
Please enter your name here